Puntjes op de i

Ik weet niet wat ik verkeerd doe

Na het tien minutengesprek over het eerste rapport in groep 4, staat mijn zoon me thuis vol ongeduld aan te kijken. 'Wat zei juf, mam?' hij doelt op het antwoord op zijn eigen vraag die we natuurlijk voor hem gesteld hebben: 'Waarom is mijn rapport veel slechter dan in groep 3?' Het had hem zo bezig gehouden dat hij in de vakantie zelfs gehuild had. Door zijn tranen heen, had hij gesnikt dat hij het gewoon niet snapte omdat hij altijd zo zijn best doet. Ik weet niet wat ik verkeerd doe mama.'

In de eerste instantie reageer ik van binnen als moeder. Mijn kind heeft pijn, ik moet iets doen om hem te beschermen. Ik voel boosheid op de vorm van het rapport en het systeem waarin kinderen leren om afgerekend te worden op resultaten. Dan kijk ik naar het verdrietige gezichtje van mijn zoon en haal diep adem. Als coach weet ik dat ik hem ruimte wil geven voor zijn emoties en dat gaat niet als ik van binnen vooral druk ben met zelf van alles te voelen. Dus ik herpak mezelf en vraag aan hem of hij zelf vindt dat het goed gaat. Laat hem weten hoe trots we zijn op dat hij altijd zijn best doet en dat we dat veel belangrijker vinden dan een rapport. En ook dat ik aan juf ga vragen hoe het zit.

Serieus nemen van zijn vraag en weliswaar relativeren, maar niks van tafel vegen.

Boos

'Wat zei juf mam?' Ik kies mijn woorden zorgvuldig, want hij is nu kwetsbaar. Dat een heleboel dingen nog steeds heel goed gaan, maar dat je te veel onnodige foutjes maakt omdat je het snel af wil hebben. Dan wordt hij boos. Hij is het daar helemaal niet mee eens en ik snap waarom. Voor hem is het niet logisch wat ze zegt. Daarom heeft het alle keren dat ze het voorafgaand aan het rapport geen zin gehad als ze wees op zijn slordigheidsfouten. De punten op de i, de streepjes door de t, een volledige zin in plaats van 1 woord. Maar ook bij rekenen en projecten maakt hij zich er makkelijk van af, was wat de juf zei. Maar dat herhaal ik maar niet tegen mijn boze mannetje.

Duidelijkheid

Als ook de boosheid weer gezakt is, bespreken we het opnieuw. Dat wil hij eerst niet, want hij krijgt er geen fijn gevoel van dus wil hij het vermijden. Maar als ik doorzet en aan hem uitleg dat je vanaf groep 1 tot en met 8 een lijn hebt die loopt van ongeveer naar

precies.

Dat in het begin van je basisschooltijd ongeveer goed is, maar dat je aan het eind van groep 8 juist heel precies moet kunnen zijn. En dat het daardoor komt dat wat in groep 3 nog goed was, nu ineens strenger bekeken wordt. En dat zorgen dat het zo precies is als je kan, dus ook belangrijk is.

Ik zie zijn gezicht opklaren. Deze taal begrijpt hij en hier kan hij duidelijk iets mee. Hij verzucht: ja, waarom had je me dat niet eerder verteld.

Tja, goeie vraag. Omdat je soms pas klaar bent om iets te leren als het even lastig is en daardoor een beetje pijn doet.

Toepassen in de praktijk

Vandaag schreef hij aan de keukentafel de weekwoorden op een blaadje. Ik keek naar de woorden en zag de 'slordigheidsfoutjes'. Goed gedaan, 1 woord hoort met een andere letter op het eind. Zoek jij eens welke dat is. Dat lukt met een kleine extra aanwijzing. En stel nou dat je het een beetje preciezer zou bekijken, welke dingen die nu ongeveer zijn, zouden dan veranderen? Geen frustratie, geen boosheid. Hij buigt zich nogmaals over zijn blaadje en zet een puntje en een streepje op de juiste plaatsen.

Terminologie & context

Nu begrijpt hij wat er van hem verwacht wordt en wat hij kan doen om het verbeteren.

Ik kom in mijn praktijk regelmatig vooral jongens tegen die niet nauwkeurig zijn, snel belangrijker vinden dan goed en in het algemeen meer aandacht hebben voor grote lijnen dan voor details. Vaak wordt dit aangemerkt zoals ook bij mijn zoon gebeurde: slordigheidsfouten en te snel en te makkelijk willen zijn. Dat heeft effect op hun resultaten en de beoordeling van inzet, werkhouding en uiteindelijk op de motivatie. Ik denk dat het goed is dat in ons onderwijs besloten zit dat er een oplopende verwachting is in nauwkeurigheid. Ik denk ook dat de manier waarop je het bekijkt en benadert, belangrijk is. Wijzen op wat er niet goed gaat, is iets anders dan uitleggen waarom iets beter moet en hoe je dat kan doen.

Kinderen zijn zelden in staat om kritiek zelf om te zetten in nieuw gedrag. Kinderen zijn doorgaans zeer bereid om te leren en in het geval van mijn kind, begrijpt hij graag eerst waarom dat nodig is. De terminologie telt daarbij enorm voor hem. Werken aan slordigheidsfoutjes kan hij niet, zijn best doen om preciezer te worden wel!